Nazioarteko ikuspegia

Azken urteotan ekimen ugari jarri dituzte abian nazioarteko hainbat erakunde eta instituzio publikok sektore publikoaren informazioa berrerabiltzera bultzatzeko.

Ekimen horien artean garrantzitsuenak Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundeak (OCDE) eta Europar Batasunak antolatutakoak dira, administrazioek eta sektore publikoko erakundeek sortu eta kudeatutako informazioa ekonomian eragin positiboa eragiteko asmoz berrerabiltzeko.

•     Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundea (OCDE)

•     Europar Batasuna

Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundea (OCDE)

OCDEk 2008ko ekainean Seulen (Korea) Interneteko ekonomiaren etorkizunari buruz egindako ministroen konferentzian, estatu kideek Interneteko ekonomiaren etorkizunerako Seuleko deklarazioa onartu zuten. Bertan, Interneteko ekonomia sustatzeko nahia jasotzen da, berrikuntzan eta informazioaren eta komunikazioaren teknologien sektoreko inbertsioetan oinarrituta eta sektore pribatuaren eta gizarte zibilarekin elkarlanean arituta.

Helburu hori lortzeko, Informazio publikoa eskuragarriago izateko eta eraginkortasunez erabiltzeko gomendioa onartu zuten konferentzian. Gomendioaren helburua gizarteari sektore publikoaren informazioa berrerabiltzeko modua erraztea da, onurak areagotuz eta balio erantsiko produktuak zein zerbitzuak sortuz.

OCDEko Informazio, Informatika eta Komunikazio Politikoko Batzordearen lanetan oinarrituta egindako gomendioak hurrengo jarduerak gomendatzen dizkie estatu kideei:

• Sektore publikoaren informazioa erabiltzeko eta berrerabiltzeko moduan egotea; horretarako, informazio publikoak eskuragarria izan behar duela dioten printzipioak onartzen dituen araubidea garatu beharko dute.

• Sektore publikoaren informazioa berrerabiltzean, diskriminazio mota oro baztertzea, akordio esklusiboak zein erabilera mugak deuseztatuz eta informazioa Interneten eta beste formatu elektroniko batzuetan eskuragarri izatea bultzatuz.
• Sektore publikoak sortutako informaziora jotzeko jarraibideak azken erabiltzailearen esku jartzea.

• Jabetza intelektuala babestuko duten mekanismoak ezartzea, informazioa berrerabiltzeari kalterik egin gabe.

• Azken erabiltzaileek ordain ditzaketen edukiek prezio garden eta lehiakorrak izango dituztela bermatzea.

• Datuak metodologia jakin baten arabera biltzea eta gordetzea, haien kalitatea eta fidagarritasuna hobetzeko, baita sektore publikoaren informazioa sortzean, prozesatzean, biltzean eta banatzean hainbat erakunderen arteko elkarlanaren bitartez ere.
• Sektore publikoak sortutako informaziora jotzeko, teknologia berrien erabilera sustatzea, informazioa biltzeko, bilatzeko eta hautatzeko teknologiak hobetuz.

• Berrerabileraren alorrean izandako hobekuntza praktikoak hedatzea.

Europar Batasuna

Europar Batasunak ere gogor egin du lan sektore publikoaren informazioa berrerabiltzera bultzatzeko. 1998an, kontsulta prozesu zabal baten emaitza gisa, Europako Batzordeak Informazioaren gizartean sektore publikoaren informazioaren Liburu Berdea egin zuen.

Liburu Berdeko proposamenetan oinarrituta onartu zuten Europako Parlamentuak eta Kontseiluak 2003/98/CE Direktiba, 2003ko azaroaren 17koa, sektore publikoaren informazioari buruzkoa.

Direktiba horrek eremu europar bateratua ezarri zuen, sektore publikoaren informazioa berrerabiltzeko. Horrela, barne merkatua bermatu nahi izan zuen, baita, Liburu Berdeak egin bezala, sektore publikoaren informazioa sektore pribatua dinamizatzeko eta enplegua sortzeko iturri garrantzitsu bezala ikusteko beharra nabarmendu ere.

Honako hauek dira, funtsean, 2003/98/CE Direktibaren helburuak:

• Sektore publikoaren informazioan oinarrituta, Europar Batasun osoan jardungo duten zerbitzuak sortzeko bidea erraztea eta eduki digitalen sektorearen garapena sustatzea, betiere hazkunde ekonomikoa eta lan sorkuntza sustatzeko azken helburuarekin.
• Sektore publikoaren dokumentuen mugaz gaindiko erabilera sustatzea, enpresa pribatuek balio erantsiko informaziorako produktu eta zerbitzuak eskain ditzaten.
• Lehiak barne merkatuan kalterik ez izatea.

Helburu horiek lortzeko, Direktibak hainbat arau ezarri ditu, estatu kideetan sektore publikoaren informazioa ustiatzeko dauden arauak eta ohiturak harmonizatzeko xedearekin. Era berean, kendu egin ditu informazio horiek berrerabiltzeko barne merkatuan dauden oztopo nagusiak; hau da, praktika diskriminatzaileak, akordio esklusiboak eta gardentasun falta.

Europar Batasuneko 27 estatu kideek beren ordenamendu juridiko nazionalean sartu dute dagoeneko direktiba. Garapen mailari dagokionez, hala ere, ezberdintasunak daude herrialde batetik bestera.

Europako Batzordeak, 2008an Direktibaren aplikazioa aztertu ostean, sektore publikoaren informazioa berrerabiltzeko gomendio batzuk prestatu eta komunikazio batean argitaratu zituen 2009an, eta Europako Parlamentuari, Kontseiluari, Gizarte eta Ekonomia Batzordeari, eta Eskualdeen Batzordeari luzatu zien, lan dokumentu batekin batera.

Komunikazioak eta erantsita duen lan dokumentuak 2003/98/CE Direktiba Europar Batasuneko estatuetako legeetan jasotzeko prozesuaren egoera aztertzen dute, hobe daitezkeen hainbat arlo eta emandako aldaketa positiboak nabarmenduz. Aldaketa positiboen artean, honako hauek daude:

• Berrerabilera sustatzen duten arau nazional berriak onartzea.
• Sektore publikoko erakundeen akordio esklusiboak bertan behera uztea.
• Berrerabilerari tarifa merkeagoak aplikatzea.
• Informazioa berrerabiltzeko lizentziamendu eredu argiagoak prestatzea.
• Sektore publikoaren informazioa berrerabiltzean sortutako gatazkak konpontzeko mekanismoak sortzea.
• Eskuragarri dagoen sektore publikoaren informazioaren berri emateko webgune publikoak sortzea.